گزارش پنجاه و نهمین نشست کانون فیلم معناگرا

دکتر شهاب الدین عادل مدرس سینما در پنجاه و نهمین نشست کانون فیلم معناگرا گفت: نیمه دوم قرن بیستم مقارن با پیدایش جهان مدرن است، جهان مدرن با دگرگونی در حوزه حرکت در زمان آغاز شد که این مساله نه فقط در حوزه تکنولوژی، بلکه در حوزه هنر نیز تعیین کننده بود.

عادل ادامه داد: در جهان پسامدرن، دگرگونی روایت در حوزه زمان باعث شد که تفکری جدیدتر یا یک دوره گذار به وجود بیاید، روایت مدرن سینما مبتنی بر حرکت در زمان است به قول برخی از متفکرین معاصر این روایت حاصل حرکت در حوزه های پیش زمانی و پس زمانی است.

در این نشست، فیلم نور(صدای سفید 2) به کارگردانی پاتریک لوسی یر به نمایش درآمد.

وی ادامه داد: بعد از جهان بینامتنی، نقد هنری جدید به سمت بیناذهنی سوق یافت یعنی تصورات ما از جهان پیرامون خود بر روی یکدگیر تاثیر می گذارد.

محسن آزرم منتقد سینما نیز در این نشست افزود: فیلم "نور" ظاهرا داستانی دلهره آور و جنایی است، همچنین می توان آن را اثری قهرمانی برشمرد البته تفاوت این فیلم با آثار مشابه در اشاراتی است که به کتاب مقدس و تقدیرگرایی دارد. سینمای آمریکا چندین سال است که به سمت تقدیرگرایی سوق یافته است.

وی ادامه داد: مجموعه داستان های تاریخ سینما معدود است، هاوارد هاکس گفته ما داستان های تاریخ سینما را کهنه کرده ایم و چیز جدیدی وجود ندارد، کار جدید سینمای آمریکا توجه به تقدیرگرایی و مرگ است که در رنگ و لعاب دادن به داستان های تکراری موثر عمل کرده اند.

آزرم یادآور شد: مرگ، حل ناشدنی ترین دغدغه زندگی بشر است ناشناختگی و ترس از این مقوله در همه دوران ها وجود داشته و دارد، اگر انسان ها زندگی را در قالب یک مجموعه ببیند و مرگ را یکی از این مراحل زندگی تلقی کند، به نظر می رسد که این مقوله برای انسان ها بیشتر قابل درک شود.

رضا محمدی مجری این نشست نیز در پایان افزود: شکل گیری هاله هایی از نور در کنار اجسام به ثبت رسیده که شاید تلاشی در راستای اثبات این مساله که جهان نور و به اصطلاح نوری از انوار خداوند است، باشد.

فیلم "درست مثل بهشت" ساخته مارک واترز، ساعت ۱۰ صبح روز جمعه، بیست و ششم بهمن­ماه سال جاری در شصتمین نشست کانون فیلم معناگرا در سالن شماره دو سینما فرهنگ به نمایش درمی‌آید.

جلسه پرسش و پاسخ این نشست، پس از نمایش فیلم با حضور چیستا یثربی، منتقد سینما و عبدالله اسفندیاری، مدیر حوزه سینمای معناگرا برگزار می­شود.

این فیلم محصول سال 2005 آمریکا است و بازیگرانی چون "ریس ویترسپون"، "مارک رافالو" و "ودنال لوگو" در آن به ایفای نقش می­پردازند.

فیلم "آن مرد آمد" را دیدم و با توجه به تعلق خاطری که نسبت به سینمای دفاع مقدس دارم، نقدی بر این فیلم نوشتم.

فیلم "آن مرد آمد" در مجموع فیلم خوبی است. به دلیل آنکه شخصیت­ها به اندازه­ای در فیلم پرداخت می­شوند که به پیشبرد داستان کمک کنند و بازی­هایی نسبتاً روان را از بازیگران شاهدیم.

ساختار فیلم نیز در برخی سکانس­ها، انسجام یافته است و پلان­هایی مفهومی به بیننده کمک می­کند تا داستان را راحت­تر پی بگیرد.

به سکانسی از فیلم اشاره می­کنم که عراقی­ها به تانک سوخته­ای وارد می­شوند که حاج اکبر(جمشید هاشم­پور) زخمی و بی­رمق درون آن است. با دیدن ابراهیم (کوروش تهامی) و ادی (عبدالرضا زهره کرمانی)، دوربین از آن­دو دور شده و به آسمان میل می­کند و در همین لحظه صدای یورتمه اسب (شاید نمادی از واقعه عاشورا) را می­شنویم و سپس سر بریده حاج اکبر بر سرنیزه یک عراقی از تانک بالا آورده می­شود و در پس آن خورشید را می­بینیم. بازی کوروش تهامی نیز در این سکانس بسیار خوب است چه در هنگامی که عراقی­ها به تانک وارد می­شوند و چه پس از شهید شدن حاج اکبر که مجنون­وار به سمت عراقی­ها حرکت می­کند.

آنچه در این فیلم برای خود من جذاب می­نماید آن است که ریحانه (دختر ابراهیم) را از خواب دیدن منع می­کنند، خواب­هایی که همچون رویای صادقه، وقایع جنگ و به خصوص عملیاتی را که پدربزرگ و دایی­هایش (حاج اکبر، علی و اصغر) طی آن به شهادت رسیده­اند برای او آشکار می­کند. شاید این بدان معنا باشد که عده­ای به دلایل شخصی، نسل جوان امروز را از هر تفکری نسبت به دوران دفاع مقدس بازداشته­اند. این معنا به زبان ساده­ای از سوی مدیرمسئول مجله­ی "بامداد مهر" (آقای بامداد) بیان می­شود، جایی که به نگار (مهسا کرامتی) می­گوید که در جنگ بوده است و مسلماً بهتر از او می­داند که چگونه خاطرات آن دوران را روایت کند تا جایی که در واقعیات بیان شده از سوی ابراهیم، دخل و تصرف می­کند.

اما سکانس پایانی فیلم، همانند برخی از سکانس­ها نمی­تواند بیننده را همراه کند مگر پلان آخر که در نمایی از بالا، ریحانه (دختر ابراهیم) را می­بینیم که از پله­ها پائین می­آید و سه خط رنگی را جلوی پایش می­بیند. خط قرمز و سبز گویی که امتداد ندارند ولی خط زرد، مستقیم و کاملاً نمایان است. ریحانه پس از مکث کوتاهی پا بر خط زرد می­گذارد و در امتداد آن حرکت می­کند گویی این راه، که شاید نوعی رفتار توأم با احتیاط باشد، از دو راه دیگر (قرمز و سبز) مطمئن­تر است. نگار نیز که دختری است با پوشش امروزی، در پس او گام برمی­دارد و خط زرد را پی می­گیرد.

تدوین مازیار میری هم به دلیل آن که فلش بک­هایی موازی با خوابهای ریحانه را شاهد هستیم و خاطرات ابراهیم را دنبال می­کنیم، به فیلم کمک می­کند، چون در برخی فیلم­های مشابه، تدوین آزار دهنده است.

در بخش "در جستجوی حقیقت"، مسابقه سینمای معناگرای بیست و ششمین جشنواره بین المللی فیلم فجر، سه سیمرغ اهدا شد.

- محمدعلي آهنگر و محمدرضا گوهري برنده سيمرغ بلورين بهترين فيلم‌نامه براي «فرزند خاك».
- پاپل لوتكين برنده سيمرغ بلورين بهترين فيلم معناگرا براي فيلم «جزيره»
- تاكاشي كويي زومي برنده سيمرغ بلورين بهترين كارگرداني براي فيلم «پروفسور و معادله محبوبش»

سایت جشنواره فجر

خبرگزاری فارس

خبرگزاری مهر

خبرگزاری ایسنا

خبرگزاری ایسکا

سایت سینمای ما

یادداشت

برای اطلاع از مباحث طرح شده در هر نشست، روی عنوان فیلم مورد نظر خود کلیک کنید.

۱- گزارش نشست فیلم (1408)

۲- گزارش نشست فیلم (جزیره)

۳- گزارش نشست فیلم (در میان ابرها) ساخته روح الله حجازی

در گرایش سینمای معناگرا که ارتباط با مفاهیم معنوی و معنایی در آن حرف اول را می زند، شاهد آثار بیشتری نسبت به جشنواره های پیشین خواهیم بود که به معرفی آنها می پردازم.

معرفی فیلمهای بخش "در جستجوی حقیقت"

فیلم ترسناک "1408" که بر مبنای داستانی کوتاه از استفن کینگ، استاد ادبیات وحشت ساخته شده در بخش در جستجوی حقیقت: مسابقه سینمای معناگرا بیست و ششمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر به نمایش درمی‌آید.

در این بخش در مجموع 12 فیلم شامل سه نماینده از سینمای ایران به نمایش درمی‌آیند. "۱۴۰۸" را میکائیل هافستروم کارگردانی کرده که "از خط خارج شده" (۲۰۰۵) با بازی کلایو اوون و جنیفر آنیستن را در کارنامه دارد.

فیلمنامه را مت گرینبرگ، اسکات الکساندر و لری کاراشوسکی نوشته‌اند و جان کیوساک در فیلم نقش نویسنده‌ای شکاک را دارد که درباره یکی از اتاق‌های هتلی در نیویورک که در آن چند مورد خودکشی اتفاق افتاده، تحقیق می‌کند. تریلر ترسناک "1408" که ژوئن 2007 به نمایش درآمد با نقدهایی مثبت مواجه شد و برخلاف پیش‌بینی کارشناسان در گیشه‌های فروش موفق بود.

این فیلم که با بودجه‌ای در حدود 25 میلیون دلار ساخته شد، در آمریکا تقریبا 72 میلیون دلار و سطح بین‌المللی 55 میلیون دلار فروخت. ساموئل ال. جکسن و مری مکورمک از دیگر بازیگران این فیلم 106 دقیقه‌ای هستند که 77 درصد آراء مثبت منتقدان در وبسایت سینمایی Rotten Tomatoes را کسب کرد.

تریلر فراطبیعی "گهواره" نخستین ساخته تیم براون و تولید سال 2007 کانادا است. این فیلم 90 دقیقه‌ای با بازی لوکاس هاس و امیلی همپشایر درباره زوجی به نام فرانک و جولی است که با پسر تازه به دنیا آمده خود به شهری کوچک و دورافتاده نقل مکان می‌کنند و چیزی نمی‌گذرد اسیر روح کودکی می‌شوند که سال ها پیش زنده دفن شده است. در همان حال که کابوس هولناک تر می شود، لوکاس در آستانه جنون قرار می‌گیرد.

تریلر جنایی و ترسناک "جنگل مرگ" را دنی پانگ کارگردانی کرده که همراه برادر دوقلو خود اکساید در سال 1999 با "بانکوک خطرناک" اولین فیلم خود در هنگ کنگ به شهرت زیادی دست یافتند. از دیگر فیلم‌های این دو برادر می‌توان به فیلم ترسناک "چشم" تولید سال 2002 اشاره کرد که اخیرا نسخه آمریکایی آن با بازی جسیکا آلبا بازسازی شده است.

"جنگل مرگ" داستان یک کارآگاه پلیس است که درباره یک تجاوز و قتل در جنگلی اسرارآمیز تحقیق می‌کند، جنگلی که از قضا چند خودکشی نیز در آن صورت گرفته است. شو کی، اکین چنگ، رین لی و لو سیو-مینگ در این فیلم نقش‌آفرینی می‌کنند که محصول سال 2007 هنگ کنگ و تایلند است.

فیلم ایتالیایی "به یاد خودم" را ساوریو کاستانتزو فیلمساز 33 ساله رمی ساخته که برای فیلم قبلی خود "شخصی" یوزپلنگ طلایی جشنواره لوکارنو 2004 را برد. "به یاد خودم" با بازی کریستو جیوکوف، فیلیلپو تیمی و مارکو بالیانی داستان مردی جوان است که می‌کوشد زندگی زاهدانه یک فرقه مذهبی را پیش رو بگیرد. این فیلم اولین بار در دنیا فوریه 2007 در بخش مسابقه جشنواره فیلم برلین پخش شد و پس از آن در جشنواره‌های کارلووی واری، تورنتو، کپنهاگ و ورشو نیز به نمایش درآمد.

فیلم "جزیره" ساخته پاول لونگین محصول سال 2006 روسیه است و در آن پیوتر مامانوف، ویکتور سوخوروکف، دیمیتری دیوژف و یوری کوزنتسف نقش‌آفرینی کرده‌اند. فیلمنامه را دیمیتری سوبولف نوشته و فیلم داستان زندگی و مرگ کشیشی است که با وجود بهره‌مندی از نیروهای ماورایی چون شفا و پیشگویی، به دلیل عذاب ناشی از قتل دوستش سال‌ها به خود سختی داده است.

نسخه اصلی فیلم با زمان 112 دقیقه و با بودجه دو میلیون دلار ساخته شد و همین میزان هم فروش داشت. جزیره" سال 2006 فیلم اختتامیه جشنواره ونیز بود و الکسیس دوم رهبر کلیسای ارتدوکس روسیه آن را تحسین کرد. پاول لونگین، کارگردان 59 ساله فیلم "جزیره" سال 1990 برای فیلم "تاکسی بلوز" با بازی پیوتر مامانوف جایزه بهترین کارگردانی جشنواره کن را از آن خود کرد.

فیلم ترسناک "ازدواج" به کارگردانی هوا تائو ـ تنگ فیلمساز چینی در شانگهای دهه 1930 روی می‌دهد. نامزد مردی ثروتمند به نام جانچو در حادثه ای عجیب و غریب کشته می‌شود. جانچو به اصرار مادرش با زنی دیگر به نام سانسن که هیچ شناختی از او ندارد ازدواج می‌کند، اما به زودی روح انتقامجو نامزد جانچو در بدن سانسن می‌رود و ... لئون لای، رنه لیو و فان بینگ‌بینگ در این فیلم 87 دقیقه‌ای تولید سال 2007 چین نقش‌آفرینی کرده‌اند.

"پروفسور و معادله محبوبش" به کارگردانی تاکاشی کویزومی فیلمساز ژاپنی محصول سال 2006 و مدت زمان آن 117 دقیقه است. این فیلم درباره رابطه زنی تنها و خانه‌دار با یک استاد ریاضیات است که به لحاظ ذهنی آسیب دیده است. آکی را ترائو، اری فوکاتسو و تاکاناری سایتو از جمله بازیگران فیلم "پروفسور و .." هستند. کویزومی در فیلم‌های "آشوب" 1985، "رویاهای آکی را کوروساوا" 1990 و "مادادایو" (1993) ساخته کوروساوا فیلمساز بزرگ ژاپنی دستیار او بود.

فیلم سیاه و سفید "وقت مردن" به کارگردانی دوروتا کزیرزاوسکا محصول 2007 لهستان و مدت زمان آن 104 دقیقه است. این فیلم که اولین بار سپتامبر گذشته در جشنواره تورنتو نمایش داده شد، درباره زندگی روزانه پیرزنی با بازی دانوتا شافلارسکا است. "وقت مردن" در جشنواره فیلم لهستان برنده پنج جایزه از جمله فیلم برگزیده تماشاگران، فیلم برگزیده منتقدان و بهترین بازیگر زن شد. "شیاطین، شیاطین"، "کلاغ‌ها"، "هیچ چیز" و "من هستم" از دیگر آثار تحسین‌شده کزیرزاوسکا 51 ساله است.

"یلا" به کارگردانی کریستیان پتسولد فیلمساز 48 ساله آلمانی اولین بار در دنیا فوریه سال 2007 در جشنواره برلین نمایش داده شد و جایزه خرس نقره‌ای بهترین بازیگر را برای نینا هاس بازیگر اصلی فیلم به همراه داشت. هاس در این فیلم نقش زنی به نام یلا را بازی می‌کند که پس از حادثه‌ای که ممکن بود به قیمت جان او تمام شود، شهر کوچک خود را به امید یک زندگی بهتر رها می‌کند، اما او اسیر حقایق گذشته خودش است.

از پتسولد به عنوان یکی از فیلمسازان اصلی مدرسه برلین یا جنبش فیلمسازان آلمان که فیلم‌های مستقل بلندپروازانه می‌سازند، یاد می‌شود. عنوان فیلم "یلا" از یلا روتلاندر، بازیگر نقش آلیس در فیلم سال 1974 "آلیس در شهرها" به کارگردانی ویم وندرس گرفته شده است.

فیلم‌های "شب" ساخته رسول صدرعاملی، "فرزند خاک" ساخته محمدعلی باشه آهنگر و "در میان ابرها" ساخته سیدروح‌الله حجازی، نماینده‌های سینمای ایران در بخش در جستجوی حقیقت: مسابقه سینمای معناگرا هستند. در این بخش سه سیمرغ بلورین به بهترین فیلم، بهترین کارگردانی و بهترین فیلمنامه اهداء خواهد شد.

به نقل از خبرگزاری مهر

فیلم "نور (صدای سفید۲)" ساخته­ی "پاتریک لوسی­یر"، محصول سال 2007، تولید مشترک آمریکا و کانادا، ساعت ۱۰ صبح روز جمعه پنجم بهمن­ماه جاری در پنجاه و نهمین نشست کانون فیلم معناگرا در سینما فرهنگ به نمایش درمی­آید.

جلسه نقد و بررسی، پس از نمایش فیلم، با حضور دکتر شهاب­الدین عادل و محسن آزرم برگزار خواهد شد.

فیلم­های بخش "در جست و جوی حقیقت" (مسابقه سینمای معناگرای) بیست و ششمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر معرفی شد.

۱- "شب" از رسول صدرعاملی

۲- "فرزند خاک" (تلخ عین عسل) از محمد باشه آهنگر

۳- "در میان ابرها" از سیدروح اله حجازی
۴- " 1408" ساخته میکائیل هافستروم از آمریکا محصول (2006)

۵- "گهواره" ساخته تیم براون از کانادا (2006)

۶- "جنگل مرگ" ساخته دنی پانگ از هنگ کنگ (2007)

۷- "به یاد خودم" ساخته ساوریو کوستانزو از کشور ایتالیا (2007)

۸- "جزیره" ساخته پاول لونگین از روسیه (2006)

۹- "ازدواج" ساخته هوآ تااو تنگ از چین (2007)

۱۰- "پرفسور و معادله محبوبش" ساخته تاکاشی کویی زومی از ژاپن (2006)

۱۱- "وقت مردن" ساخته دوروتا کدیرافسکا از لهستان (2007)

۱۲- "یلا" ساخته کریستیان پتزولد از آلمان (2007)

در بخش "در جست و جوی حقیقت"، سه سیمرغ بلورین به بهترین فیلم، بهترین کارگردان و بهترین فیلمنامه اهدا می‌شود.